ในยุคที่ข้อมูลไหลเร็วผ่านโซเชียลมีเดีย แพลตฟอร์มออนไลน์ และสื่อดิจิทัลหลากหลายช่องทาง โฆษณายา จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป ทั้งผู้ผลิต ผู้จัดจำหน่าย และผู้ให้บริการด้านสุขภาพต่างหันมาใช้การโฆษณาเป็นเครื่องมือสำคัญในการเข้าถึงผู้บริโภคโดยตรง แต่สิ่งสำคัญที่หลายคนมักละเลยคือ การโฆษณายานั้น อยู่ภายใต้การควบคุมของกฎหมายอย่างเคร่งครัด
บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ทำไมการโฆษณาขายยา ถึงต้องมีข้อบังคับอย่างชัดเจน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องคือใคร ขั้นตอนการขอใบอนุญาตโฆษณาต้องทำอย่างไร พร้อมคำแนะนำที่เป็นประโยชน์ โดยเฉพาะหากคุณคือเจ้าของผลิตภัณฑ์หรือเอเจนซีโฆษณาที่ต้องการโปรโมตยาอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
ทำไม โฆษณายา จึงต้องควบคุมอย่างเข้มงวด?
ยาคือผลิตภัณฑ์ที่มีผลโดยตรงต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจของผู้บริโภค การโฆษณาขายยาจึงไม่ใช่เพียงแค่การสื่อสารทางการตลาด แต่ยังเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของประชาชน หากมีการกล่าวอ้างเกินจริง หรือให้ข้อมูลที่บิดเบือน อาจส่งผลให้ผู้บริโภคหลงเชื่อจนเกิดอันตราย หรือใช้ยาผิดวิธีได้
พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 และประกาศต่าง ๆ จาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้กำหนดแนวทางการโฆษณาขายยาไว้อย่างละเอียด โดยมีหลักเกณฑ์ชัดเจน เช่น
- ห้ามอวดอ้างสรรพคุณเกินจริง
- ห้ามใช้บุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น แพทย์ ดารา มาเป็นพรีเซนเตอร์เพื่อรับรองสรรพคุณ
- ห้ามกล่าวถึงโรคร้ายแรง เช่น โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน หรือโรคจิตเวช
- ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนโฆษณาทุกครั้ง
หน่วยงานที่ควบคุมการโฆษณายา “ฆท.” คือใคร?
ในการขออนุญาต โฆษณาขายยา อย่างถูกต้องตามกฎหมาย หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบคือ กลุ่มโฆษณาและเผยแพร่ผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ฆท.) สังกัดภายใต้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ซึ่งหน้าที่ของ ฆท. คือ
- ตรวจสอบเนื้อหาของโฆษณาขายยาให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
- อนุญาตหรือปฏิเสธโฆษณาที่ไม่ตรงตามกฎหมาย
- ให้คำปรึกษาแก่ผู้ประกอบการที่ต้องการโฆษณา
- ดูแลให้การเผยแพร่ข้อมูลเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน
หากโฆษณาขายยาโดยไม่ขออนุญาตจาก ฆท. หรือมีเนื้อหาที่ผิดกฎหมาย ผู้กระทำความผิดอาจถูกลงโทษทั้งทางแพ่งและอาญา
โทษของการ โฆษณายา โดยไม่ได้รับอนุญาต
หลายคนอาจเข้าใจว่า การโฆษณาผ่านเพจเล็ก ๆ หรือใช้ influencer โปรโมตใน TikTok/Instagram จะไม่ถูกตรวจสอบ แต่นั่นคือความเข้าใจผิดที่อันตราย เพราะหากถูกตรวจพบว่าโฆษณาขายยาโดยไม่ขออนุญาต อาจได้รับโทษดังนี้
- ปรับไม่เกิน 100,000 บาท
- หรือ จำคุกไม่เกิน 1 ปี
- หรือ ทั้งจำทั้งปรับ
ในกรณีที่โฆษณาโดยบริษัทหรือนิติบุคคล โทษปรับจะรุนแรงยิ่งขึ้น และอาจถูกสั่งระงับการโฆษณาทันที
ขั้นตอน ขอใบอนุญาตโฆษณา อย่างถูกต้อง
การขอใบอนุญาตโฆษณาขายยาไม่ใช่เรื่องซับซ้อน แต่ต้องเตรียมเอกสารและผ่านกระบวนการอย่างรอบคอบ ซึ่งมีขั้นตอนหลักดังนี้
- เตรียมเอกสารที่จำเป็น: แบบฟอร์มคำขออนุญาตโฆษณา (แบบ อ.ย.5), ข้อความโฆษณาที่ต้องการใช้ (script, visual, คลิปวิดีโอ ฯลฯ), สำเนาใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับยา, เอกสารประกอบอื่น ๆ ตามแต่ละกรณี
- ยื่นคำขอผ่านระบบออนไลน์หรือด้วยตนเองที่อย.: ปัจจุบันสำนักงาน อย. มีระบบอิเล็กทรอนิกส์ให้บริการผ่านเว็บไซต์ หรือยื่นเอกสารโดยตรงที่กลุ่มโฆษณาและเผยแพร่ผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ฆท.)
- รอการพิจารณา: เจ้าหน้าที่จะพิจารณาเนื้อหาและเอกสาร หากไม่ถูกต้องจะมีการแจ้งให้ปรับปรุง
- รับหนังสืออนุญาต: เมื่อได้รับการอนุมัติ จะได้รับหนังสืออนุญาตโฆษณาซึ่งมีอายุ 1 ปี และสามารถใช้เป็นหลักฐานในการเผยแพร่ได้
จุดที่มักผิดพลาดในการโฆษณาขายยา
- ใช้ข้อความที่ เกินจริง หรือ สื่อความหมายในแง่บวกเกินไป
- ใส่คำว่า “ปลอดภัย 100%” “ไม่มีผลข้างเคียง” ซึ่งผิดกฎหมาย
- แฝงคำอวดอ้างในรีวิว เช่น “กินแล้วหายขาด”
- ละเลยการขออนุญาตโฆษณา เพราะคิดว่าเป็นคลิปเล็ก ๆ ไม่เป็นทางการ
- ใช้สคริปต์เดียวกันในทุกช่องทางโดยไม่ปรับให้เหมาะกับแพลตฟอร์ม
การหลีกเลี่ยงปัญหาเหล่านี้คือการเข้าใจกฎหมายและให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบก่อนเผยแพร่จริง
ทำไมการใช้บริการผู้เชี่ยวชาญด้านการขอใบอนุญาตจึงสำคัญ?
ผู้ประกอบการหลายรายอาจไม่มีเวลาหรือความเชี่ยวชาญในการจัดการเอกสารหรือแก้ไขสคริปต์ให้ถูกต้อง การมีที่ปรึกษาที่เข้าใจขั้นตอนกฎหมายโฆษณายาจึงเป็นสิ่งสำคัญ ไม่เพียงเพื่อความถูกต้อง แต่เพื่อความ ปลอดภัยทางกฎหมายในระยะยาว
แนะนำบริการที่เชี่ยวชาญด้านการขอใบอนุญาต โฆษณายา ฆท.com
หากคุณคือเจ้าของผลิตภัณฑ์ หรือเอเจนซีที่ต้องการทำโฆษณาขายยาแบบปลอดภัย ถูกกฎหมาย และ ผ่านอนุมัติง่าย รวดเร็ว เราขอแนะนำ ฆท.com ผู้ให้ บริการด้านการขอใบอนุญาตโฆษณา ขายยา อาหาร และผลิตภัณฑ์สุขภาพทุกประเภท ซึ่งนี่คือจุดเด่นของบริการจาก ฆท.com
- ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายโฆษณา โดยเฉพาะโฆษณาขายยา
- บริการ ตรวจสอบเนื้อหา แก้ไขสคริปต์ ให้ถูกต้องก่อนยื่น
- ช่วยดำเนินการยื่นเรื่องกับ ฆท. อย่างครบถ้วน
- ลดความเสี่ยงในการถูกปฏิเสธหรือถูกสั่งระงับโฆษณา
- ให้คำปรึกษาตลอดกระบวนการ ตั้งแต่ต้นจนโฆษณาออกอากาศได้จริง
ไม่ว่าคุณจะต้องการโฆษณาขายยาเม็ด ยาน้ำ ยาทา หรือโฆษณาบน TikTok, YouTube, Facebook, เว็บไซต์ ฆท.com สามารถช่วยคุณได้อย่างมืออาชีพ
สรุป โฆษณายา ต้องไม่เสี่ยง ต้องถูกกฎหมาย ต้องมีมืออาชีพ
การ โฆษณาขายยา ไม่ใช่แค่เรื่องการขายสินค้า แต่คือเรื่องของ “ความปลอดภัยของผู้บริโภค” ทุกข้อความ ภาพ เสียง หรือคลิปวิดีโอที่คุณผลิต ต้องสื่อสารอย่างรับผิดชอบ และต้องได้รับการ อนุญาตจาก ฆท. ก่อนเผยแพร่ หากคุณไม่ต้องการเสี่ยงต่อโทษปรับหรือชื่อเสียงของแบรนด์
หากคุณต้องการความมั่นใจ บริการที่รวดเร็ว พร้อมคำแนะนำแบบตัวต่อตัว อย่าลังเลที่จะปรึกษา ฆท.com เพื่อให้ทุกโฆษณาของคุณ มั่นใจ ถูกกฎหมาย และสร้างภาพลักษณ์มืออาชีพให้กับธุรกิจ
- โทร. 099-960-0514
- LINE: @ThaiFDA
- facebook: advertisinglicense
มีอะไรให้ค้นหาอีกเยอะ! ทำความเข้าใจ เรื่องใบอนุญาตฯ
